Ο γνωστός Γεωπόνος (MSc, PhD), Βασίλης Έξαρχος, βλέποντας τις “βιαστικές” φυτεύσεις Ακτινιδίων που γίνονται το τελευταία χρόνια, ειδικά με το μέτρο “Αναδιαρθρώσεις” Καλλιεργειών, το οποίο ως γνωστό επιδοτεί την εκρίζωση των παλιών δέντρων και τη φύτευση νέων, μας ενημερώνει αυτή τη φορά για ένα Σοβαρό Λάθος, που γίνεται όταν φυτεύουμε δένδρα σε πρόσφατο εκριζωμένο κτήμα που είχε ήδη δένδρα. Πιο συγκεκριμένα, οι ακτινιδιοπαραγωγοί καταστρατηγούν ένα βασικό πρωτόκολλο της Παγκόσμιας Δενδροκομίας, που είναι η τριετής ως και πενταετής “αμειψισπορά” με Δημητριακά και Ψυχανθή φυτά η οποία βέβαια “αμειψισπορά” θα πρέπει να προηγηθεί της φύτευσης. Αποτέλεσμα αυτού του λάθους είναι να έχουμε συνέπειες στους νεοφυτεμένους ακτινιδιώνες, όπου ΤΑ ΦΥΤΑ ΠΟΤΕ ΔΕΝ ΘΑ ΑΝΑΠΤΥΧΘΟΥΝ ΣΩΣΤΑ.
Σύμφωνα πάντα με τον κ. Έξαρχο, ο οποίος είναι τεχνικός σύμβουλος ακτινιδίων, οι λόγοι που δεν αναπτύσσονται καλά τα νεοφυτεμένα ακτινίδια, όταν φυτεύονται άμεσα (την ίδια δηλαδή χρονιά) και βιαστικά μετά από εκριζωμένα Ροδάκινα, Κεράσια, Ακτινίδια, Αμπέλια, δασικά είδη κ.α., είναι οι εξής:
1) Τα Παθογόνα
Η προηγούμενη Δενδρώδης καλλιέργεια προφανώς εκριζώθηκε για δύο λόγους, είτε διότι δεν “πήγαινε” καλά, ή είτε διότι είχε επέλθει η φυσική “γήρανση” των δέντρων και δεν ήταν πλέον οικονομικά βιώσιμη η διατήρησή της… Σε κάθε περίπτωση ένα είναι σίγουρο, ότι οι “παθογόνοι” μικροοργανισμοί και κυρίως του εδάφους (οι οποίοι είναι κοινοί στα περισσότερα δέντρα), διαχειμάζουν για πολλά έτη στο έδαφος αλλά και στις παλιές χονδρές ρίζες των πρόσφατα εκριζωμένων φυτών και “περιμένουν” να προσβάλουν την επόμενη καλλιέργεια…που στην περίπτωση μας είναι τα νεοφυτεμένα ακτινίδια.
Αναφέρουμε επιλεκτικά μερικά από τα παθογόνα αυτά:
α) Μύκητες εδάφους όπως η Φυτόφθορα (γένος Phytophthora), η Αρμιλλάρια (γένος Armillaria), η Ριζοκτόνια(γένος Rhizoctonia), το Φουζάριο (γένος Fusarium)κ.α.
β) Νηματώδη(γένος Meloidogyne).
γ) Βακτήρια τα οποία προσβάλλουν το ριζικό σύστημα, όπως για παράδειγμα ο “Καρκίνος” των ριζών (γένος Agrobacterium).
2) Η “Δομική”, η “Θρεπτική” και η “Βιολογική”υποβάθμιση του εδάφους
Η προηγούμενη εκριζωμένη δενδρώδης καλλιέργεια, έχει προκαλέσει εκ των πραγμάτων στη διάρκεια της ζωής της μια σημαντική υποβάθμιση στο έδαφος του αγροκτήματος. Πιο συγκεκριμένα, όταν σ’ ένα κτήμα υπάρχουν δέντρα για πολλά χρόνια, το έδαφος σταδιακά “συμπιέζεται”, τόσο από τα γεωργικά μηχανήματα όσο και από τα πατήματα των ανθρώπων που κινούνται μέσα στο κτήμα για να κάνουν τις διάφορες καλλιεργητικές εργασίες…
Σκεφτείτε ότι ακόμη και στο τέλος, δηλαδή κατά τη διαδικασία κοψίματος ή ξηλώματος των παλιών δέντρων, η συμπίεση με τα μηχανήματα εκριζώσεως (φορτωτές, τρακτέρ) είναι τεράστια…
Η συμπίεση αυτή είναι γνωστό ότι μειώνει τον αριθμό των“Μακροπόρων” του εδάφους, με συνέπεια να μην διηθείται καλά το νερό της άρδευσης ή της βροχής(Δομική Υποβάθμιση), με ό,τι αυτό αρνητικό συνεπάγεται για τα νέα ακτινίδια που θα φυτευτούν…
–Συνάμα, το ριζικό σύστημα της προηγούμενης δενδρώδους καλλιέργειας στα τόσα χρόνια παρουσίας, “άντλησε” πολλά από τα διαθέσιμα θρεπτικά στοιχεία του εδάφους και το αποδυνάμωσε, έτσι, τα νεαρά ακτινίδια που φυτεύονται εκεί, θα έχουν ελλείψεις τόσο σε μακροστοιχεία όσο και σε ιχνοστοιχεία(Θρεπτική Υποβάθμιση).
Τέλος, οι ωφέλιμοι μικροοργανισμοί οι οποίοι είναι υπεύθυνοι για την θρέψη του φυτού, είναι ελάχιστοι, έχουμε δηλαδή μείωση της βιοποικιλότητας(Βιολογική Υποβάθμιση).
3) Η Αλληλοπάθεια
Τα παλιά δέντρα τα οποία εκριζώθηκαν, για λόγους ανταγωνισμού και κυριαρχίας του χώρου, απελευθέρωναν κατά τη διάρκεια της ζωής τους μέσω των ριζών ειδικές ουσίες (οι οποίες μένουν στο έδαφος για καιρό). Οι ουσίες αυτές, αναστέλλουν (διότι είναι τοξικές)την ανάπτυξη άλλων φυτών που θα φυτευτούν στο ίδιο σημείο αργότερα.
4) Τα Υπολείμματα ριζών
Ακόμη και μετά την απομάκρυνση των παλιών δέντρων, ένα μεγάλο τμήμα του παλιού ριζικού συστήματος παραμένει στο έδαφος και εμποδίζει μηχανικά την ανάπτυξη των νεοφυτευμένων δέντρων.
5) Η Έλλειψη χρόνου για σωστή προετοιμασία του εδάφους
Μία βιαστική φύτευση (δηλαδή, την ίδια χρονιά) δεν δίνεται ο απαραίτητος χρόνος για καλή προετοιμασία του εδάφους (οργώματα, ρίπερ, καλλιεργητές κ.ά.).Πιο συγκεκριμένα, οι πιο πολλοί παραγωγοί περιμένουν να πάρουν την τελευταία παραγωγή φρούτων από τα παλιά δέντρα (συνήθως Οκτώβριο) και μετά να φυτέψουν (Φεβρουάριο), οπότε ουσιαστικά ο χρόνος προετοιμασίας του εδάφους είναι ελάχιστος.
Τέλος, ο κ. Έξαρχος μας αναφέρει, πως σε κάθε περίπτωση ΑΠΑΙΤΕΙΤΑΙ τριετής αμειψισπορά για “Ελαφρά” και “Μεσαία” εδάφη και πενταετής αμειψισπορά για “Βαριά” εδάφη.
Τα φυτά που πρέπει να προηγούνται και να εναλλάσσονται για μια πετυχημένη αμειψισπορά η οποία θα μειώσει την Ασθένεια “Επαναφύτευσης”, είναι συνήθως:
1)Ψυχανθή(Βίκος, Τριφύλλι, Μηδική, Φασόλια, Μπιζέλια, Λούπινο κ.α.).
2)Δημητριακά (Σιτάρι, Κριθάρι, Καλαμπόκι κ.α.).
3)Σύνθετα (Ηλίανθος κ.α.)
Ειδικές επισημάνσεις:
–Τα ψυχανθή μπορεί είτε να συλλέγονται αλλά είτεκαι να ενσωματώνονται στο έδαφος.
– Το καλαμπόκι μπορεί να θεωρηθεί φυτό αμειψισποράς.
–Το βαμβάκι και η ντομάτα όχι, λόγω των συχνών προσβολών από Μύκητες Εδάφους.
– Ο καπνός όχι, λόγω της υψηλής προσβολής από Νηματώδεις.
– Σε καμία περίπτωση δεν πρέπει να εφαρμοστούν ζιζανιοκτόνα κατά τη διάρκεια των φυτών αμειψισποράς.
Η Ασθένεια “Επαναφύτευσης” ισχύει και στην περίπτωση που κάνουμε και μερική “Ανανέωση” φυτών σε παλιό Ακτινιδιώνα ή και όταν σε νέα φυτεία, προσπαθούμε να αναπληρώσουμε χαμένα φυτά.
Σύμφωνα με τον Κ. Έξαρχο, ο οποίος έχει δει πολλές φορές το φαινόμενο αυτό στην Ελλάδα η πλειοψηφία των Ακτινιδιώνων στα οποία έγινε αυτό το λάθος και υπάρχει η Ασθένεια “Επαναφύτευσης”, τα φυτά δεν επανέρχονται ποτέ και είναι σ ’ολόκληρη την διάρκεια της ζωής τους σε μερική ή ολική καχεξία.
ΓΙΑΝΝΗΣ ΤΣΙΜΠΟΝΙΔΗΣ
