Τρίτη 17 Νοεμβρίου 2026
Header (970x250)
Τελευταία νέα

Το Πολυτεχνείο και η ευθύνη να ξαναβρούμε τη φωνή μας

Το Πολυτεχνείο και η ευθύνη να ξαναβρούμε τη φωνή μας

«Γι' αυτό σε μένα που τη ζωή μου έτσι σπατάλησα

άλλο δεν μένει παρά να σας ζητήσω

να μη δώσετε προσοχή σε λέξεις που βγαίνουν από το δικό μας σάπιο στόμα,

μήτε και συμβουλή καμιά να μη δεχτείτε απ' αυτούς που στάθηκαν τόσο ανίκανοι,

αλλά μόνοι σας ν' αποφασίσετε ποιο το καλό για σας και τι σας βοηθάει

τον τόπο να χτίσετε που εμείς αφήσαμε να ρημάξει σαν την πανούκλα...»

 

 Το «Μήνυμα του ετοιμοθάνατου ποιητή στη νεολαία» του Μπρεχτ κυκλοφορούσε ευρέως στους αντιδικτατορικούς κύκλους. Διαβαζόταν συχνά σε φοιτητικές συνελεύσεις, με τη χαρακτηριστική, συγκλονιστική απαγγελία του «δικού» μας ηθοποιού Θόδωρου Τερζόπουλου να έχει ταυτιστεί αργότερα με το ποίημα.

Το Πολυτεχνείο ζει, όσο κι αν επιχειρούν να σκεπάσουν τη φωνή του τα ακροδεξιά αλαλάζοντα κύμβαλα. Είναι Ιστορία. Είναι μνήμη. Είναι τιμή στους νεκρούς του. Κι η μνήμη τους δεν χωρά στη μικρόψυχη λογιστική του «εντός ή εκτός των τειχών».

Το «Ψωμί, Παιδεία, Ελευθερία» παραμένει, δυστυχώς, επίκαιρο. Γιατί το ψωμί προϋποθέτει αξιοπρεπή ζωή. Η παιδεία χρειάζεται ανθρώπους που μαθαίνουν να σκέφτονται, να αμφισβητούν, να κρίνουν. Και η ελευθερία απαιτεί να μπορείς να μιλάς και να διεκδικείς χωρίς φόβο.

Σήμερα, όμως, χρειάζεται να αναγνωρίζουμε και τις μεταμφιέσεις του αυταρχισμού. Τον ρατσισμό που συστήνεται ως «κοινή λογική». Τη νοσταλγία της δικτατορίας που ζητά να ακουστεί ως μία ακόμη αθώα «άποψη». Την ακροδεξιά που φορά τον μανδύα των δημοκρατικών θεσμών και, αντί για κουκούλα, επιδεικνύει τα «έξυπνα γυαλιά» της. Τους φασίστες που επικαλούνται την ελευθερία του λόγου για να διαχέουν το μίσος, να δηλητηριάζουν τους νέους μας και να στερούν από άλλους την ισότιμη θέση τους στην κοινωνία.

Κι εμείς; Τι παραδίδουμε στους νέους, πέρα από επετειακές ομιλίες; Πόσο χώρο αφήνουμε στη δική τους φωνή; Πόση συνέπεια έχουν τα λόγια μας με τη ζωή που τους ετοιμάσαμε;

Αν οι ποιητές δυσκολεύονται πια να φτάσουν ως αυτούς, ας αναρωτηθούμε ποιες φωνές δυναμώσαμε εμείς και ποιες αφήσαμε να χαθούν μέσα στον θόρυβο.

Γι’ αυτό επιστρέφω στους στίχους που προηγήθηκαν. Στη δύσκολη παραδοχή της ευθύνης. Στο θάρρος να ακούσουμε τους νέους χωρίς να απαιτούμε να μας δικαιώσουν. Και στην υποχρέωση να σταθούμε δίπλα τους, όταν αποφασίζουν πώς θα χτίσουν τον τόπο που τους αφήνουμε.

Γιατί, στους νέους υπάρχει ελπίδα. Στις αγωνίες τους, στις διεκδικήσεις τους, στην άρνησή τους να συμφιλιωθούν με την αδικία. Εύχομαι να βρουν τη δύναμη να κάνουν την αγωνία τους κοινή φωνή. Κι εμείς να βρούμε το θάρρος, να διεκδικήσουμε μαζί τους, να ξαναβρούμε όλοι τη φωνή μας, όπως και τότε, έτσι και τώρα.

Βλέποντας νέους και εργαζομένους σε άλλες ευρωπαϊκές χώρες να διεκδικούν συλλογικά τη ζωή τους, αναρωτιέμαι: εμείς τι πάθαμε; Πότε συνηθίσαμε τόσο το «δεν αλλάζει τίποτα» και το «όλοι το ίδιο είναι»; Πότε αφήσαμε τη δυσπιστία να γίνει παραίτηση και την ισοπέδωση να υποκαταστήσει την κρίση μας; Κι εδώ υπάρχουν άνθρωποι που αντιστέκονται, νέοι που διεκδικούν, αγώνες που επιμένουν. Τι μας εμποδίζει να ενώσουμε τις φωνές μας; Να ξανακάνουμε την αγανάκτηση δημοκρατική συμμετοχή και την απογοήτευση κοινή διεκδίκηση;

Αυτή είναι και η προσδοκία: οι αγώνες των νέων να συναντήσουν τις αγωνίες ολόκληρης της κοινωνίας. Να γίνουν υπόθεση των εργαζομένων, των σωματείων, των ανθρώπων που δυσκολεύονται να ζήσουν με αξιοπρέπεια. Να νιώσουμε ξανά ότι όσα μας αφορούν μπορούν και να μας ενώσουν.

Γιατί το Πολυτεχνείο ανήκει στον λαό. Κανένας δεν δικαιούται να διεκδικεί την αποκλειστική πατρότητα της εξέγερσης, καμία γενιά την αποκλειστική κυριότητα της μνήμης του. Η μνήμη του μένει ζωντανή όσο γίνεται θάρρος, αλληλεγγύη και συμμετοχή.

Το Πολυτεχνείο ζει και μέσα σε αυτή την απαίτηση: να λογοδοτούμε για τον κόσμο που παραδίδουμε.

Οριζόντια (830x120)