Αγαπητοί συμπατριώτες και αξιότιμοι φίλοι του Καταφυγίου,
Επικοινωνούμε μαζί σας με την παρούσα επιστολή για να σας ενημερώσουμε για την εξέλιξη του σημαντικού έργου συντήρησης και αποκατάστασης του σπουδαιότερου μνημείου του Καταφυγίου: του Ιερού Ναού του Αγίου Νικολάου αλλά και να διευκρινίσουμε ορισμένα ερωτήματα που μπορεί να υπάρχουν. Όπως ήδη γνωρίζετε από την περσινή ενημερωτική επιστολή μας με ΑΠ 25/6.8.2025, το Εκκλησιαστικό Συμβούλιο Καταφυγίου, έχει εκκινήσει τις διαδικασίες συντήρησης και διάσωσης του μοναδικού αυτού μνημείου Βυζαντινής τέχνης, οποίο, το 2022 το Υπουργείο Πολιτισμού χαρακτήρισε ως «αρχαίο μνημείο» προστατευόμενο από το νόμο.
Η ανάληψη της ευθύνης αυτής από το Εκκλησιαστικό Συμβούλιο Καταφυγίου δεν προκύπτει μόνο εκ του νόμου του κράτους (Καταστατικός Χάρτης της Εκκλησίας που διέπει τα Εκκλησιαστικά Συμβούλια ως Ν.Π.Δ.Δ.) αλλά και εκ του ηθικού καθήκοντος που έχουμε ως ορθόδοξοι Καταφυγιώτες και κληρονόμοι της πατρώας γης. Θαύμα Θεού διέσωσε το καλλιτέχνημα αυτό από τις φλόγες της ολοκληρωτικής πυρπόλησης του Καταφυγίου τον Δεκέμβριο του 1943 από τις Ναζιστικές δυνάμεις κατοχής. Έκτοτε, όμως, δεν έτυχε ουδεμίας σοβαρής προσπάθειας συντήρησης ή προστασίας του αλλά, απεναντίας, όπως αναφέρει σε έγγραφό της η αρμόδια Αρχαιολογική Υπηρεσία προς το Εκκλησιαστικό Συμβούλιο το 2020 «…δεν έχει κηρυχθεί έως σήμερα διατηρητέο μνημείο και κατά συνέπεια έχει δεχτεί πολυάριθμες αυθαίρετες επεμβάσεις τόσο στο εξωτερικό όσο και στο εσωτερικό του. Ο ναός δεν έχει φωτογραφηθεί από την Υπηρεσία μας ή προγενέστερες αρμόδιες Υπηρεσίες… και κατά συνέπεια τα κινητά μνημεία εντός αυτού παραμένουν χωρίς καταγραφή, άγνωστα και αδημοσίευτα. … Ένα γενικό πρόβλημα που εντοπίζεται στο σύνολο του ναού, είναι η παρουσία υγρασίας, …αποκόλληση των ξύλινων ταβανωμάτων από τις περιμετρικές τοιχοποιίες, πιθανόν ως αποτέλεσμα της απόκλισης των τοιχοποιιών από την κατακόρυφο…» και πλήθος άλλων σοβαρών προβλημάτων και επισημάνσεων οποίες δεν αναφέρονται στην παρούσα για λόγους οικονομίας. Το Ναό Του που ο Θεός και ο Άγιος Νικόλαος διέσωσε μέσα από τις φλόγες θαυματουργικά, δεν είναι δυνατόν λόγω της πολυετούς αδιαφορίας, οι κληρονόμοι να επιτρέψουμε την καταστροφή του! Χωρίς άλλες καθυστερήσεις, είναι ώρα να συνειδητοποιήσουμε όλοι ότι ο Ι.Ν. Αγίου Νικολάου Καταφυγίου που αποτελεί το μοναδικό μάρτυρα της ιστορίας και του πολιτισμού της τοπικής και μαρτυρικής μας Κοινότητας, κ ι ν δ υ ν ε ύ ε ι και χρήζει άμεσης προστασίας, συντήρησης και διάσωσης!
ΔΕΝ πρόκειται για αναπαλαίωση όπως κάποιοι άστοχα αναφέρουν.
Το Εκκλησιαστικό Συμβούλιο Καταφυγίου βρίσκεται σε διαρκή επικοινωνία και συνεργασία με την αρμόδια Αρχαιολογική Υπηρεσία, εφαρμόζοντας κατά γράμμα τις προβλεπόμενες διαδικασίες, οδηγίες ή συστάσεις της και ενημερώνοντας παράλληλα την Ιερά Μητρόπολη Σερβίων & Κοζάνης. Η Αρχαιολογική Υπηρεσία καθόρισε το είδος των απαιτούμενων μελετών και χορήγησε τις απαραίτητες άδειες προς τους πιστοποιημένους μελετητές για την λήψη και εργαστηριακή ανάλυση δειγμάτων από το μνημείο. Είμαστε δε στην ευχάριστη θέση να σας γνωρίσουμε ότι η συγγραφή όλων των μελετών βρίσκεται ήδη σε εξέλιξη. Ενδεικτικά δημοσιεύουμε μια εικόνα από την διαδικασία δημιουργίας ενός τρισδιάστατου μοντέλου με σαρωτή LiDAR που θα χρησιμεύσει ως βάση τεκμηρίωσης των στοιχείων που θα προκύψουν από τις αναλύσεις των δειγμάτων για την αρχιτεκτονική και στατική επάρκεια του μνημείου. Το ύψος του κόστους κάθε μελέτης έχει καθοριστεί από έκαστο εξειδικευμένο και
πιστοποιημένο μελετητή αναλόγως του μεγέθους της μελέτης, της επαγγελματικής του αναγνώρισης, τα εχέγγυα που διαθέτει καθώς και της ανάλογης εμπειρίας. Σύμφωνα με τα τελευταία δεδομένα το συνολικό κόστος τους υπολογίζεται στις 45.000 ευρώ.
Καθώς δεν έχει βρεθεί, μέχρι στιγμής, κάποιος μεγάλος δωρητής/χρηματοδότης που θα μπορούσε να καλύψει το αναγκαίο αυτό χρηματικό ποσό για την εκπόνηση τους ή έστω ένα σημαντικό μέρος του, απευθυνόμαστε στην Κοινότητα των απανταχού Καταφυγιωτών. Με την κίνηση αυτή, η Κοινότητα μας δεν θα συμβάλλει μόνο οικονομικά σε ένα ιερό σκοπό, αλλά θα επικυρώσει την προσπάθεια που γίνεται και θα διατρανώσει εμπράκτως τη θέληση της για την προστασία και διάσωση της τελευταίας ρίζας που μας συνδέει με τους προγόνους και ιδρυτές του Καταφυγίου. Με τον τρόπο αυτό θα καταγραφεί στη συλλογική μνήμη της Κοινότητας μας ότι «η διάσωση και ανάδειξη του μνημείου αυτού έγινε με την συνδρομή των απανταχού Καταφυγιωτών».
Για το λόγο αυτό ήταν κρίσιμο να δοθεί η δυνατότητα στους απογόνους των Καταφυγιωτών που μετανάστευσαν στην Αμερική από τα τέλη του 19ου – αρχές του 20ου αιώνα και αργότερα, να αναθερμάνουν τον σύνδεσμό τους με την γενέτειραενισχύοντας και συμμετέχοντας έμπρακτα στον ιερό αυτό σκοπό. Η φοροαπαλλαγή των δωρεών μέσω της διαδικτυακής αμερικανικής πλατφόρμας GlobalGiving που επιλέχθηκε δεν προβλέπεται μόνο εκ του αμερικανικού νόμου αλλά αποτελεί εχέγγυο της νομιμότητας της διαδικασίας. Η αποδοχή και μόνο του έργου μας να ενταχθεί στη συγκεκριμένη διαδικτυακή πλατφόρμα αποτελεί εχέγγυο νομιμότητας και διαφάνειας, καθώς η διαδικασία επιλογής ακολουθεί πολύ αυστηρά κριτήρια σε κάθε της λεπτομέρεια. Με τον τρόπο αυτό κάθε λεπτό του δολλαρίου ή του ευρώ διακινείται διαφανώς μέσω του τραπεζικού συστήματος και κατατίθεται στον ενοριακό τραπεζικό λογαριασμό στην Ελλάδα, εγγράφεται στο επίσημο ταμείο και χορηγείται η κατά το νόμο προβλεπόμενη απόδειξη, η οποία νομίμως υπόκειται σε φοροαπαλλαγή. Η φοροαπαλλαγή δεν απομειώνει καθόλου το ηθικό ή θρησκευτικό κίνητρο, τουναντίον πιστοποιεί την νομιμότητα και διαφάνεια της οικονομικής διαχείρισης. Αυτή είναι η μόνη νόμιμη διαδικασία συλλογής δωρεών. Αυτονόητο δε είναι ότι κάθε ενέργειά μας τελεί υπό την λεπτομερή γνώση, έγκριση και έλεγχο της Ιεράς Μητροπόλεως Σερβίων και Κοζάνης.
Αν και ο θεσμός των δωρητών-ευεργετών καθώς και των μεγάλων ευεργετών είναι ευρέως διαδεδομένος και θεσμοθετημένος τόσο στην Εκκλησία όσο και στην Πολιτεία (εισάγοντας διάκριση με τον επιθετικό προσδιορισμό «μεγάλων»), το Εκκλησιαστικό Συμβούλιο Καταφυγίου προκρίνει την συλλογή οιουδήποτε ποσού από το σύνολο των απανταχού Καταφυγιωτών και φίλων του Καταφυγίου (όσο κι αν αυτά αποκλίνουν ποσοτικά μεταξύ τους) και όπως είχε ανακοινωθεί, όλα τα ονόματα θα εγγραφούν τόσο στην αναμνηστική πλάκα που πρόκειται να τοποθετηθεί σε κατάλληλο χώρο, όσο και στο ενιαίο βιβλίο δωρητών και μεγάλων δωρητών του Ναού, χωρίς καμία διάκριση, «εις μνημόσυνον αιώνιον».
Τώρα είναι η ώρα της ενότητας, της γενναιοδωρίας και της πίστης στον ιερό σκοπό διάσωσης της μόνης προγονικής ρίζας, του αρχαίου Ιερού Ναού Αγίου Νικολάου Καταφυγίου. Εκφράζουμε την βαθειά εκτίμηση και τις ευχαριστίες μας προς όλους εσάς που μας ενθαρρύνετε και συμπορεύεστε στην κοινή αυτή προσπάθεια. Μας συγκινεί και μας ενδυναμώνει η ειλικρινής στήριξη πολλών συμπατριωτών και φίλων, οι οποίοι παρά την δύσκολη οικονομικά συγκυρία που διάγουμε, με προθυμία και φιλοτιμία δωρίζουν για τον Αη Νικόλα. Τέλος, σας παρακαλούμε όπως εξετάσετε θετικά την δυνατότητα συνεισφοράς σας, ώστε το όραμα όλων μας να γίνει πραγματικότητα υπό τη σκέπη και ευλογία του προστάτη μας Αγίου Νικολάου.
Οι συνεισφορές μπορεί να γίνουν με τους παρακάτω τρόπους:
❖ Δωρεές από Ελλάδα: με απευθείας κατάθεση στον τραπεζικό λογαριασμό του Εκκλησιαστικού Συμβουλίου Καταφυγίου, Εθνική Τράπεζα με ΙΒΑΝ:
GR6401103730000037301811610, SWIFT(BIC): ETHNGRAA όνομα δικαιούχου:
ΙΕΡΟΣ ΝΑΟΣ ΚΟΙΜΗΣΕΩΣ ΤΗΣ ΘΕΟΤΟΚΟΥ ΚΑΤΑΦΥΓΙΟΥ
❖ Δωρεές από ΗΠΑ και Ην. Βασίλειο: με κατάθεση του ποσού μέσω της πλατφόρμας GlobalGiving στον ηλεκτρονικό σύνδεσμο:
https://www.globalgiving.org/projects/preservation-of-st-nicholas-church-ofkatafygion
Εκκλησιαστικό Συμβούλιο Καταφυγίου
