Γράφει ο Βασίλης Έξαρχος, Γεωπόνος (MSc, PhDCandidate)
Το Φαινόμενο των “Σταματημένων” Κτημάτων
Στο προσκήνιο των τελευταίων ετών έρχεται ένα έντονο πρόβλημα που απασχολεί πολλούς Ακτινιδιοπαραγωγούς: Η ύπαρξη όλο και περισσοτέρων αγροκτημάτων ακτινιδίου – τόσο νεαρών όσο και παραγωγικών – τα οποία, όπως λέγεται κοινώς στη γλώσσα των αγροτών, είναι “σταματημένα”(υποτονικά)και δεν παρουσιάζουν καμία βελτίωση.
Η Διάγνωση στην Γεωπονική επιστήμη επί του πεδίου(στο χωράφι δηλαδή)είναι ιδιαίτερα δύσκολη έως και “χαοτική”. Αυτό συμβαίνει διότι εμπλέκονται πολλοί παράγοντες, ενώ σε όλες σχεδόν τις περιπτώσεις τα συμπτώματα παραμένουν περίπου τα ίδια: Το κιτρίνισμα και η ξήρανση των φύλλων.
Ενώ η εξαγωγή συμπερασμάτων στη σύγχρονη γεωργία είναι γενικά δύσκολη, το ακτινίδιο λόγω της “Υποτροπικής” του καταγωγής, αποτελεί μια ακόμα πιο απαιτητική και ιδιαίτερα δύσκολη καλλιέργεια, σε σχέση με τις άλλες.
Οι Αιτίες του Προβλήματος: Βιοτικές και Αβιοτικές Καταπονήσεις“Stress”
Για την επίλυση του προβλήματος σε ένα κτήμα ακτινιδίων, επιβάλλεται η “Χαρτογράφηση” και η “Ιεράρχηση” των αιτιών (πόσες δηλαδή και ποιες είναι οι πιο σημαντικές αιτίες), οι οποίες ταξινομούνται σε δύο μεγάλες κατηγορίες:
1. Βιοτικές Καταπονήσεις
Πρόκειται για προβλήματα που προέρχονται από ασθένειες και εχθρούς της καλλιέργειας, όπως:
- Μύκητες Εδάφους: Φυτόφθορα, Αρμιλλάρια κ.α.
- Μύκητες Φυλλώματος-Καρπών: Αλτερνάρια, Βοτρύτης κ.α.
- Βακτήρια: PSA(Βακτηριακό Έλκος του Ακτινιδίου) κ.α.
- Εχθροί: Νηματώδεις, Βαμβακάδα, Μετκάλφα κ.α.
2. Αβιοτικές Καταπονήσεις
Πρόκειται για περιβαλλοντικούς παράγοντες και λάθη σε καλλιεργητικούς χειρισμούς, όπως:
- Άρδευση & Θρέψη: Λανθασμένη Άρδευση και Λίπανση(δηλαδή, πολύκαι λίγο).
- Κλιματολογικές Συνθήκες: Παγετοί, έντονος αέρας, χαλάζι, υψηλές θερμοκρασίες κ.α.
- Έδαφος & Νερό: Συμπιεσμένα εδάφη με κακή αποστράγγιση, καθώς και η άρδευση με κακής ποιότητας νερού.
- Χημικές Καταπονήσεις: Τοξικότητα από λανθασμένη χρήση ζιζανιοκτόνων και άλλων φυτοπροστατευτικών ουσιών.
- Λάθος Καλλιεργητικές Φροντίδες: Λανθασμένο κλάδεμα, καθυστερημένο αραίωμα και κακό δέσιμο των κλαδιών.
Η Απειλή της Κλιματικής Αλλαγής και η ιδιαίτερη “φυσιολογία” του Ακτινιδίου
Στα προαναφερθέντα προβλήματα που προκαλούν οι καταπονήσεις, έρχεται να προστεθεί και ο μόνιμος αστάθμητος παράγοντας των τελευταίων ετών: η Κλιματική Αλλαγή.
Τα καλοκαίρια πλέον στη χώρα μας χαρακτηρίζονται από παρατεταμένη ανομβρία(ένα καλοκαίρι που δεν βρέχει σχεδόν καθόλου), εξαιρετικά υψηλές θερμοκρασίες, χαμηλή σχετική υγρασία και έντονη ηλιακή ακτινοβολία. Αυτό το εχθρικό περιβάλλον για το Ακτινίδιο, σε συνδυασμό με τις άλλες προαναφερθείσες καταπονήσεις που μπορεί να συνυπάρχουν, μειώνουν την παραγωγή και την ποιότητα των καρπών.
Το ακτινίδιο σ’ όλο τον πλανήτη είναι από τα φυτά που “βάλλεται” περισσότερο από την Κλιματική Αλλαγή, γεγονός που δυσχεραίνει ακόμη περισσότερο το έργο των Παραγωγών παγκοσμίως.
Οι ακτινιδιοπαραγωγοί οφείλουν να έχουν πάντα κατά νου τα βασικά χαρακτηριστικά της φυσιολογίας του φυτού αυτού:
…Διαπνέει έντονα, εμφανίζει υψηλή Υδραυλική Αγωγιμότητα (κινητικότητα)στα αγγεία του, παθαίνει εξαιρετικά εύκολα “εμβολή” στα αγγεία του (με κενά αέρος – φυσαλίδες), όταν στερείται το νερό… και μπαίνει πολύ εύκολα σε “Υδατικό”Stress.
Στρατηγική και επίλυση των προβλημάτων
Πρωταρχικός σκοπός του “Επιβλέποντος” Γεωπόνου είναι να εντοπίσει όχι μόνο τη βασική “Πρωταρχική” αιτία του προβλήματος, αλλά και τις “Δευτερογενείς” αιτίες. Πρέπει να γνωρίζουμε ότι στην φύση, τίποτα δεν είναι απλό και μονοδιάστατο… κάθε πρόβλημα που δημιουργείται είναι “Πολύπαραγοντικό”…
Από τη στιγμή που θα εντοπισθούν τα προβλήματα, η διαδικασία της θεραπείας και της αποκατάστασης απαιτεί χρόνο, κόπο, υπομονή και πιστή τήρηση των γεωπονικών συμβουλών. Η αναζωογόνηση είναι εφικτή, αρκεί ο Γεωπόνος και ο παραγωγός να συνεργάζονται.
Σε κάθε περίπτωση αυτά τα “Υποτονικά” κτήματα πρέπει να ενταχθούν σε καθεστώς “Συμβουλευτικής”, όπου ο Γεωπόνος θα επισκέπτεται τακτικά το κτήμα, θα εντοπίσει τα προβλήματα… και με την συνεργασία, την υπομονή και την υπακοή του Παραγωγού, θα δώσουν μαζί την έγκυρη λύση.
Σημαντικές σημειώσεις:
- ΕΑΝ ΤΑ ΠΡΟΒΛΗΜΑΤΑ ΔΕΝ ΕΝΤΟΠΙΣΘΟΥΝ ΣΩΣΤΑ ΚΑΙ ΕΓΚΑΙΡΑ, ΤΑ ΚΤΗΜΑΤΑ ΔΕΝ ΘΑ ΕΠΑΝΕΛΘΟΥΝ ΠΟΤΕ.
- ΤΑ ΕΠΟΜΕΝΑ ΧΡΟΝΙΑ ΘΑ ΧΡΕΙΑΣΤΟΥΝ ΠΕΡΙΣΣΟΤΕΡΑ ΕΡΓΑΤΙΚΑ ΧΕΡΙΑ, (ΠΟΥ ΩΣ ΓΝΩΣΤΟΝ ΛΕΙΠΟΥΝ) ΚΑΙ ΟΧΙ ΤΟΣΟ ΤΑ ΣΚΕΥΑΣΜΑΤΑ ΘΡΕΨΗΣ ΚΑΙ ΦΥΤΟΠΡΟΣΤΑΣΙΑΣ, ΓΙΑ ΤΗΝ ΕΠΙΛΥΣΗ ΤΩΝ ΠΡΟΒΛΗΜΑΤΩΝ.
- Ο ΣΥΜΒΟΥΛΟΣ ΓΕΩΠΟΝΟΣ ΠΡΕΠΕΙ ΝΑ ΠΛΗΡΩΝΕΤΑΙ ΓΙΑ ΤΗΝ ΕΡΓΑΣΙΑ ΑΥΤΗ, ΩΣΤΕ ΝΑ ΕΧΕΙ ΚΙΝΗΤΡΟ. ΚΑΝΕΙΣ ΔΕΝ ΔΟΥΛΕΥΕΙ ΚΑΙ ΔΕΝ ΠΡΕΠΕΙ ΝΑ ΔΟΥΛΕΥΕΙ ΔΩΡΕΑΝ ΠΑΝΩ ΣΕ ΑΥΤΟΝ ΤΟΝ ΠΛΑΝΗΤΗ.
Στην φωτογραφία βλέπετε τον κ. Έξαρχο μαζί με Γεωπόνους και Παραγωγούς στη Γενισέα Ξάνθης, στο πλαίσιο της Συμβουλευτικής Ακτινιδίων.
